เทคโนโลยี

โรงงานพวงมาลัยไฟฟ้าในระยอง
อาจเงียบกว่าโรงงานรถ แต่สำคัญกว่าที่คิด

เมื่อ Nexteer เปิดโรงงานแห่งแรกในไทยและเริ่มผลิต CEPS ที่ระยอง เรื่องนี้อาจไม่ดังเท่าข่าวรถรุ่นใหม่ แต่สำหรับห่วงโซ่ชิ้นส่วน มันคือสัญญาณว่าประเทศไทยกำลังก้าวเข้าใกล้ยุค steer-by-wire มากขึ้นทีละชั้น

CarOnline Team · เทคโนโลยี · 18 พฤษภาคม 2569

บางครั้งข่าวที่เปลี่ยนอุตสาหกรรมจริง ไม่ใช่ข่าวยอดจองถล่มทลายหรือพิธีเปิดโรงงานรถยักษ์ใหญ่ แต่เป็นข่าวโรงงานชิ้นส่วนที่ดูเงียบกว่าเยอะ อย่างการที่ Nexteer เปิดโรงงานแห่งแรกในไทยที่ระยองและเริ่มผลิต Column-Assist Electric Power Steering (CEPS) เพราะมันบอกว่าประเทศไทยกำลังขยับจากฐานประกอบรถ ไปสู่ฐานของระบบควบคุมการเคลื่อนที่ที่ซับซ้อนขึ้น

5,000ตารางเมตร
ขนาดโรงงานระยอง

27จำนวนโรงงานทั่วโลก
ในเครือ Nexteer

5ศูนย์เทคนิคทั่วโลก
ตามรายงานปี 2568

13ศูนย์บริการลูกค้า
ในเครือข่ายบริษัท

ทำไม CEPS ถึงสำคัญกว่าที่ชื่อย่อฟังดูน่าเบื่อ

CEPS คือระบบพวงมาลัยเพาเวอร์ไฟฟ้าที่รวมมอเตอร์ ตัวควบคุม และเซนเซอร์ไว้ในคอพวงมาลัย ฟังดูเหมือนส่วนประกอบเฉพาะทาง แต่ในความจริงมันคือจุดเชื่อมของหลายเรื่องพร้อมกัน: ความแม่นยำในการบังคับเลี้ยว ระบบช่วยขับ และเส้นทางไปสู่ steer-by-wire ในอนาคต

ประเด็นจึงไม่ใช่แค่ไทยได้โรงงานชิ้นส่วนเพิ่มหนึ่งแห่ง แต่คือไทยเริ่มรับบทในกลุ่มเทคโนโลยีที่อยู่ “ปลายแหลม” กว่าชิ้นส่วนรถยุคเดิม เพราะพวงมาลัยไฟฟ้าไม่ใช่แค่ลดแรงหมุน มันเป็นฐานของรถที่ต้องคุยกับซอฟต์แวร์ เซนเซอร์ และระบบช่วยขับรุ่นใหม่แทบทั้งหมด

โครงสร้างเครือข่าย Nexteer ที่ไทยเพิ่งถูกดึงเข้าไปเป็นส่วนหนึ่ง

โรงงานชิ้นส่วนพวงมาลัยไม่ได้ดังเท่าโรงงานรถ แต่ถ้ารถยุคต่อไปขับเคลื่อนด้วยซอฟต์แวร์และระบบ by-wire มากขึ้น โรงงานแบบนี้ต่างหากที่เริ่มกำหนดว่าใครจะอยู่ในเกมลึกแค่ไหน

มุมที่ต่าง: ไทยไม่ได้แค่รับรถจีนเข้ามาขาย แต่กำลังรับซัพพลายเชนยุคใหม่เข้ามาด้วย

ในข่าวเปิดโรงงานของ Nexteer มีประโยคสำคัญมากอยู่หนึ่งจุด บริษัทบอกชัดว่าโรงงานใหม่นี้จะช่วยรองรับความต้องการของลูกค้า OEM ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และย้ำบทบาทการเป็นซัพพลายเออร์ให้ ผู้ผลิตจีนรายใหญ่ที่กำลังขยายในภูมิภาค นั่นทำให้โรงงานนี้ไม่ใช่แค่เรื่องของบริษัทอเมริกันเชื้อสายจีนรายหนึ่งมาตั้งฐาน แต่เป็นเรื่องของการจัดตำแหน่งไทยในห่วงโซ่รถยุคใหม่ที่ผู้เล่นจีนมีอิทธิพลมากขึ้นเรื่อย ๆ

เมื่อมองคู่กับแนวโน้มของ Nexteer เองที่เพิ่งประกาศเริ่มผลิต steer-by-wire ในเชิงพาณิชย์เมื่อปลายเมษายน 2569 ภาพจะยิ่งชัดขึ้นว่า โรงงานระยองอาจเริ่มจาก CEPS วันนี้ แต่กำลังปักหมุดให้ไทยอยู่ใกล้กับเทคโนโลยี motion control รุ่นถัดไปมากกว่าเดิม

วันนี้: CEPS

เริ่มจากระบบพวงมาลัยเพาเวอร์ไฟฟ้าในคอพวงมาลัย ซึ่งเป็นของจริงที่ป้อนตลาดได้ทันทีและใช้แพร่หลายกว่าระบบขั้นสูงกว่า

พรุ่งนี้: ADAS

พวงมาลัยไฟฟ้าคือพื้นฐานของระบบช่วยขับที่ต้องการการควบคุมละเอียดและตอบสนองต่อซอฟต์แวร์มากขึ้น

มะรืนนี้: Steer-by-wire

Nexteer เริ่มเดินเกม steer-by-wire แล้ว การมีฐานในไทยตั้งแต่วันนี้ทำให้โอกาสต่อยอดไม่เป็นศูนย์

นี่คือสัญญาณต่อแรงงานและซัพพลายเชนไทยด้วย

ข้อดีของโรงงานแบบนี้คือมูลค่าของมันไม่ได้วัดแค่จำนวนคันรถที่ออกจากไลน์ แต่วัดด้วยการยกระดับความสามารถของฐานผลิตไทยในชิ้นส่วนที่ใช้ไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์ และซอฟต์แวร์ร่วมกันมากขึ้น ถ้าไทยอยากอยู่ในอุตสาหกรรมรถต่อไปในอีก 10 ปี การมีโรงงานที่อยู่ในห่วงโซ่แบบนี้สำคัญกว่าการรักษางานแบบเดิมเพียงอย่างเดียว

แต่ก็ต้องยอมรับเช่นกันว่า ชิ้นส่วนยุคใหม่นำมาซึ่งโจทย์ใหม่ด้านทักษะ การควบคุมคุณภาพ และการเชื่อมโยงกับผู้ผลิตรถที่เร็วกว่าเดิม ถ้าไทยได้แค่สถานที่ผลิต แต่ไม่ได้ยกระดับทักษะวิศวกรรมหรือการทดสอบของตัวเองจริง มูลค่าเพิ่มก็อาจไหลออกไปกับบริษัทแม่เหมือนเดิม

เส้นทางเทคโนโลยีพวงมาลัย: จาก CEPS วันนี้ไปสู่ by-wire ในวันหน้า

ข้อมูลจากรายงานประจำปี: รายงานประจำปี 2568 ของ Nexteer ระบุชัดว่าโรงงานระยองเป็นส่วนหนึ่งของกลยุทธ์ปรับ footprint ทั่วโลกและช่วยรองรับความต้องการ motion control ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ นี่ทำให้โรงงานนี้ไม่ใช่การทดลองเล็ก ๆ แต่เป็นหมากในแผนระดับภูมิภาค

ความเสี่ยงยังมี และมันไม่ใช่เรื่องเล็ก

ความเสี่ยงแรกคือการที่ไทยอาจอยู่ในบทบาท “ประกอบตามสเปก” มากกว่า “ออกแบบร่วม” หากไม่มีการย้ายงานวิศวกรรม ทดสอบ หรือ validation เข้ามาเพิ่ม ต่อให้มีโรงงานจริง มูลค่าสูงก็ยังอยู่ที่ศูนย์เทคนิคต่างประเทศเป็นหลัก

ความเสี่ยงที่สองคือความผันผวนของลูกค้า เพราะระบบแบบนี้ขึ้นกับว่าค่ายรถที่ใช้ไทยเป็นฐานจะโตต่อหรือไม่ โดยเฉพาะกลุ่มผู้ผลิตจีนที่กำลังเร่งขยายในอาเซียน ถ้าจังหวะตลาดเปลี่ยนหรือมีสงครามราคาแรง โรงงานชิ้นส่วนก็ได้รับแรงกระแทกเร็วไม่แพ้โรงงานประกอบรถ

ติดตามว่า Nexteer จะขยายจาก CEPS ไปสู่ระบบที่ซับซ้อนกว่านี้ในไทยหรือไม่
ดูว่าฐานไทยจะได้งานด้านวิศวกรรมและการทดสอบเพิ่มขึ้นหรือไม่
ประเมินว่าผู้ผลิตรถในไทยจะดึงชิ้นส่วน motion control รุ่นใหม่เข้า local supply chain มากน้อยเพียงใด
จับตาว่าความเติบโตของ Chinese OEMs ในภูมิภาคจะส่งงานให้ซัพพลายเออร์ในไทยต่อเนื่องหรือแค่ระยะสั้น

ข้อควรระวัง: โรงงานใหม่ไม่ได้แปลว่าไทยได้เทคโนโลยีเต็มรูปโดยอัตโนมัติ สิ่งที่ต้องตามคือไทยได้แค่ capacity หรือได้ capability เพิ่มจริงด้วย ถ้าได้แต่อาคารกับไลน์ผลิต มูลค่าก็ยังบางเหมือนเดิม

สรุป: ข่าวเงียบชิ้นนี้อาจบอกอนาคตมากกว่าข่าวเปิดตัวรถหลายรุ่น

โรงงาน Nexteer ที่ระยองอาจไม่มีพาดหัวหวือหวา แต่ในเชิงอุตสาหกรรม มันมีน้ำหนักมาก เพราะมันสะท้อนว่าประเทศไทยกำลังถูกดึงเข้าไปในสายเทคโนโลยีพวงมาลัยไฟฟ้าและ motion control ที่ลึกขึ้น และนั่นคือภาษาของรถยุคซอฟต์แวร์

ถ้าไทยอยากอยู่ในอุตสาหกรรมยานยนต์โลกต่อ ไม่พอแล้วที่จะมีแค่โรงงานประกอบรถจำนวนมาก แต่ต้องมีโรงงานชิ้นส่วนที่ผูกกับเทคโนโลยีของวันพรุ่งนี้ด้วย และโรงงานที่ระยองแห่งนี้อาจเป็นหนึ่งในหลักฐานแรก ๆ ว่าเกมนั้นเริ่มขึ้นแล้ว

โรงงานรถทำให้เห็นยอดผลิต แต่โรงงานชิ้นส่วนอย่างพวงมาลัยไฟฟ้าทำให้เห็นว่าประเทศหนึ่งกำลังได้บทบาทในอนาคตของรถแค่ไหน