EV ไม่ใช่คำตอบของทุกคน — ท้องถนนไทยบอกความจริงได้ดีกว่าตัวเลข

ผมติดตามวงการรถยนต์มาหลายสิบปี เคยเห็นกระแสรถประหยัดน้ำมัน กระแสรถ Eco Car กระแสไฮบริด แต่กระแส EV ที่ร้อนแรงอยู่ทุกวันนี้รู้สึกต่างออกไปอย่างหนึ่ง คือมันร้อนแรงเฉพาะในห้องแอร์

ออกไปยืนที่ถนนพหลโยธิน ถนนสุขุมวิท หรือแม้แต่ถนนรัชดา สิบนาที แล้วดูดี ๆ ว่าอะไรวิ่งอยู่บ้าง ส่วนใหญ่ที่วิ่งอยู่ในชีวิตจริงนั้น ยังเป็นรถจักรยานยนต์เก่า ๆ รถกระบะดีเซลควันดำ และรถเก๋งอายุสิบปีขึ้นไปที่เจ้าของยังผ่อนไม่หมด ตัวเลขยอดขาย EV ที่สวยงามบนหน้าข่าวนั้น ไม่ได้บอกเรื่องนี้

ผมไม่ได้ค้านเรื่อง EV นะครับ รถไฟฟ้าดีในหลายแง่มุม แต่มีเรื่องหนึ่งที่รู้สึกว่าคนพูดถึงน้อยมาก นั่นคือ ใครได้ประโยชน์จากการเปลี่ยนผ่านนี้ และใครแบกรับต้นทุนของมัน

คนนั่งอยู่ใน BYD หรือ Tesla ที่มีระบบกรองอากาศ HEPA ทำงานเงียบ ๆ อยู่นั้น ฝุ่น PM2.5 ด้านนอกถึงจะพุ่งขึ้น 200 ไมโครกรัมก็ไม่รู้สึกอะไร แต่คนขับวินมอเตอร์ไซค์ที่ต้องส่งอาหารหรือรับส่งผู้โดยสารวันละ 10-12 ชั่วโมง เขาสูดทุกอย่างเข้าไปเต็ม ๆ ตลอดทั้งวัน มีเพียงหน้ากากผ้าที่ช่วยได้ไม่มาก

นี่ยังไม่พูดเรื่องอุบัติเหตุ สถิติทุกปียืนยันตรงกันว่ากว่า 70% ของผู้เสียชีวิตบนถนนไทยเป็นผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นกลุ่มรายได้น้อยถึงปานกลางที่ใช้มันเป็นเครื่องมือหาเลี้ยงชีพ ไม่ใช่เพราะพวกเขาขับไม่ดี แต่เพราะรถสองล้อมันเปราะบางโดยธรรมชาติ เมื่อเทียบกับรถยนต์ที่มีโครงสร้างตัวถังดูดซับแรงกระแทก ถุงลมนิรภัยหลายจุด และระบบเบรกอัตโนมัติ

ปัญหาคือ นโยบาย EV ที่รัฐทุ่มเทอยู่ขณะนี้ ยังวนเวียนอยู่กับรถยนต์นั่งส่วนบุคคลเป็นหลัก ซึ่งเป็นกลุ่มที่เข้าถึงได้ง่ายที่สุดก็ต่อเมื่อมีเงินก้อนหนึ่ง มอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าราคาเข้าถึงได้ รถโดยสารสาธารณะที่วิ่งด้วยพลังงานสะอาด และโครงสร้างพื้นฐานที่ทำให้คนไม่ต้องพึ่งรถส่วนตัว ยังอยู่ในขั้น “กำลังศึกษา” และ “โครงการนำร่อง” เหมือนเดิมทุกปี

ท้องถนนไทยพิสูจน์ให้เห็นทุกวันว่า ทุกคนใช้พื้นที่เดียวกัน แต่ไม่ได้รับผลกระทบเหมือนกัน คนที่อยู่ในรถแอร์เย็นอาจไม่รู้สึกถึงความจำเป็นเร่งด่วน แต่ถ้าเราวัดความสำเร็จของการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาดจากยอดขายรถ EV ราคาล้านกว่าเพียงอย่างเดียว มันก็ไม่ต่างจากการวัดสุขภาพของประเทศจากรายได้เฉลี่ยต่อหัว ที่ตัวเลขสวย แต่ไม่บอกอะไรเลยว่าคนข้างล่างอยู่อย่างไร

เรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องรถ มันเป็นเรื่องว่าสังคมเราจะเดินหน้าไปด้วยกัน หรือทิ้งใครไว้ข้างหลัง

— CarOnline.net