Category: คอลัมน์ประจำ

เสียงคำรามของเครื่องยนต์ทรงพลังที่กระหึ่มดัง กลางตัวเมืองที่รายล้อมด้วยตึกระฟ้า เคยเป็นที่เสียงที่คนน้อยใหญ่หันมองด้วยความสนใจเมื่อหลายปีก่อน แต่ปัจจุบันถูกมองด้วยหางตาว่าเป็นเสียงแห่งความน่ารำคาญ ไร้ความรับผิดชอบและมลภาวะ ปรากฏการณ์นี้เริ่มเกิดขึ้นตามเมืองต่าง ๆ ที่กำลังจะผันตัวเองจากเมืองที่เติบโตรุดหน้าด้วยการเผาเชื้อเพลิง เป็นนครและความเขียวขจีและไร้มลภาวะ เมื่อทัศนคติของคนเริ่มเปลี่ยนไปสู่ความใส่ใจในสิ่งแวดล้อม แน่นอนที่สุดว่าสวนทางกับการใช้เชื้อเพลิงด้วยการจุดระเบิดและทิ้งคราบคาร์บอนไว้ คำถามคือเราสามารถเปลี่ยนมาใช่เป็นรถไฟฟ้าและเลิกใช้ระบบสันดาปภายในได้รวดเร็วเช่นนั้นเลยหรือ คำตอบคือคงจะไม่ แม้ว่าความสิ้นเปลืองของรถยนต์ใช้น้ำมันที่ใช้พลังงานจากน้ำมันออกมาใช้เพียง 20% จากพลังงานที่มีทั้งหมด โดยสูญเสียไปกับความร้อน ความเสียดทานของเครื่องยนต์และระบบขับเคลื่อนต่าง ๆ แต่อุตสาหกรรมรถยนต์นั้นถึงพัฒนาอย่างซับซ้อนและผูกพันธ์กับเศรษฐกิจโลกอย่างแยกออกได้ยาก ชิ้นส่วนต่าง ๆ กว่า 30,000 ชิ้นในรถยนต์ที่ใช้น้ำมัน พึ่งพาห่วงโซ่การผลิตจากประเทศเล็กใหญ่ทั่วโลกกว่าจะมาประกอบเป็นรถยนต์ที่ใช้มันหนึ่งคัน สำหรับรถไฟฟ้านั้นสามารถใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพโดยสูงถึง 96% ของพลังงานที่ได้รับมาและพึ่งพาชิ้นส่วนการผลิดเพียง 2,000 กว่าชิ้น โดยทั้งนี้ ชิ้นส่วนต่างที่ของเครื่องยนต์สันดาปภายในที่มากมายและฟุ่มเฟือยเมื่อเปรียบเทียบกับรถใช้ไฟฟ้า การเปลี่ยนมาใช้รถยนต์ไฟฟ้านั้นเป็นไปได้เร็วแค่ไหน ขึ้นอยู่กับการจัดการปัญหาจากการตัดสายการผลิตของชิ้นส่วนต่าง ๆ เช่น เมือง A อาจมีอุตสาหกรรมหลักคือทำครัช และเมือง B คือทำเกียร์ หากเปลี่ยนมาผลิตรถไฟฟ้าทั้งหมด จะต้องทำอย่างไรการการตกงานของผู้คนที่ทำงานอยู่ในเมือง A และ B เรากำลังพูดถึงชิ้นส่วนจำเป็นกว่า 20,000 กว่าชิ้นจะกลายเป็นชิ้นสิ้นไม่จำเป็น หากจะว่าไปแล้ว รถใช้พลังงานไฟฟ้านั้นไม่ใช่เรื่องใหม่และเกิดขึ้นก่อนรถที่ใช้น้ำมันเสียอีก แต่ปัญหาที่ทำให้รถไฟฟ้าไม่เป็นที่นิยมเพราะการเก็บสะสมพลังงาน วิวัฒนาการของแบตเตอรี่ในอดีตมีน้ำหนักสูงและขนาดใหญ่มากและความจุน้อย ต่างกับพลังงานและระยะทางที่ได้ต่อน้ำมันหนึ่งถัง ตรงนี้เป็นหนึ่งในสาเหตุหลักที่ทำให้รถไฟฟ้าในอดีตไม่ไปไหน รถรางและรถประจำทางในหลายประเทศที่ใช้ไฟฟ้าก็ทำให้เรามองเห็นอดีตว่าคนรุ่นก่อนใช้การโยงสายไฟด้านบนให้รถรางและรถประจำทางได้รับพลังงานตามเส้นทางการบริการด้วยข้อจำกัดทางแบตเตอรี่ ในช่วงปี ค.ศ. […]

เมืองนี้ต้องไม่มีผู้สนใจเวปคาร์ออนไลน์เป็นแน่ เพราะเมืองนี้เป็นเมืองที่ถูกออกมาให้ปลอดรถยนต์ Tencent บริษัทยักษ์ใหญ่เจ้าของบริการ WeChat ซึ่งมีสำนักงานใหญ่อยู่ที่เมือง Shenzhen หรือ Silicon Valley แห่งตะวันออก กำลังออกแบบสร้างเมืองที่ไร้รถยนต์ชื่อว่า Net City ขนาดของเมืองนี้ก็อยู่ราว ๆ ย่านธุรกิจสาทรหรือราว 2,000,000 ตารางเมตรหรือสองเท่าครึ่งของพระราชวังต้องห้าม เมืองแห่งอนาคตนี้จะสร้างขึ้นมาจากทะเลที่ถูกถมเชื่อมต่อเป็นแหลมยื่นออกมาจากเมือง Shenzhen โดยจะมีอาคารสำนักงาน สวนสาธารณะและแหล่งบรรเทิงครบครัน เมืองนี้จะถูกเชื่อมต่อโดยรถไฟใต้ดินและเรือ ในเมืองจะมีทางสำหรับคนเดิน จักรยาน การออกแบบเมืองโดยทั่วไปคือวางแผนโดยใช้ถนนเป็นหลักมาวางผังเพือสะดวกกับผู้ใช้รถ แต่เมืองนี้จะเป็นการคิดใหม่ทำใหม่ใช้คนเป็นหัวใจของการออกแบบ เป็นที่น่าประหลาดใจเพราะ เมื่อขจัดรถยนต์ออกไปจากปัจจัยการออกแบบเมืองกลับได้ผลดีเกิดคาดเพราะสามารถสร้างสิ่งใหม่ ๆ ที่เป็นผลดีต่อคุณภาพชีวิตของ 80,000 คนที่จะอาศัยในเมืองนี้ การก่อสร้างจะใช้เวลาประมาณเจ็ดปีและทยอยเปิดเป็นส่วน ๆ ให้ผู้อยู่อาศัย หลายประเทศไม่ว่าจะเป็นเกาลีใต้ มาเลเซีย ต่างพากันสร้างเมืองใหม่เพื่อดึงดูดประชากร แต่โดยภาพรวมแล้วยังคงยึดโยงอยู่กับรถยนต์ Net City ของจีนจึงเป็นการกล้าคิดกล้าทำของการออกแบบเมืองสมัยใหม่ที่น่าจับตาเป็นอย่างยิ่ง